محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

40

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

اتفاق افتاد . در روايت ديگر آمده است كه بكرى به اشبيليه رفت و در آنجا در كنف حمايت ابن عباد زيست تا سال 450 ه كه درگذشت . ما روايت نخستين را ترجيح مىدهيم ؛ زيرا روايت ابن حيان است و ابن حيان خود معاصر اين وقايع بوده و آنها را از راه علم و تحقيق تدوين كرده است . « 8 » جزيرهء شلطيش در مصب‌رود اوديل به زير آب رفته و امروز از آن نشانى نيست ؛ ولى امارت كوچك شنتمريهء غربى بر ساحل اقيانوس اطلس در جنوب پرتغال است و در آنجا بود كه با ابو عبد اللّه محمد بن سعيد بن هارون در سال 433 ه بيعت شد . او به جاى پدرش سعيد بن هارون به فرمانروايى پرداخت . محمد بن سعيد چند سالى حكومت كرد تا آنگاه كه المعتضد بن عباد بر او تنگ گرفت و عاقبت به جنگش رفت . محمد ابن سعيد را با آن مرد ستمكار ياراى مقاومت نبود . مقر خويش رها كرد و در سال 443 ه / 1051 م با زن و فرزند به اشبيليه رفت و پس از چند ماه در آنجا درگذشت . بعضى گويند كه محمد بن سعيد در سال 449 ه از شنتمريه بيرون آمد و در فارو از شهرهاى پرتغال بالاتر از مكان شنتمريهء اندلس اقامت كرد . « 9 » از آن پس از امارات غربى جز امارت شلب « 10 » باقى نماند . شلب بعد از اشبيليه بزرگترين اميرنشين ناحيهء غربى بود و علاوه بر ايالت شلب كه امروز در نهايت جنوبى پرتغال واقع است ، ايالت باجه را نيز دربر مىگرفت . حاجب عيسى بن محمد در ايام فتنه بر اين منطقهء دورافتاده غلبه يافت و در آنجا دولتى تشكيل داد و تا پايان عمر خويش - سال 432 ه - در آنجا فرمان راند . پس از او پسرش محمد بن عيسى ملقب به عميد الدوله به جايش نشست . محمد بن عيسى نيز از بيم تعرض المعتضد بن عباد باجه را به او سپرد و خود به شلب اكتفا نمود . المعتضد بن عباد پيش از اين در سال 436 ه ميرتله يكى از شهرهاى جنوبى باجه را از دست ابن طيفور گرفته و باجه زير نفوذ او واقع شده بود . عميد الدوله محمد بن عيسى در فرمانروايى شلب تا سال 440 ه باقى ماند . در اين سال ، قاضى عيسى بن ابى بكر بن مزين در آنجا شورش كرد و مردم شهر با او

--> ( 8 ) . ابن حيان . دوزى نيز آن را در 352 252 . p , I . V , muradidabbA . tsiH نقل كرده است . ( 9 ) . ابن عذارى : البيان المغرب ، ج 3 / ص 205 ، 298 و 299 . ( 10 ) . به پرتغالى sevliS .